Schematherapie 

Sommige problemen blijven zich herhalen, ook al begrijp je rationeel goed waar ze vandaan komen. Je merkt bijvoorbeeld dat je steeds in dezelfde situaties terechtkomt, streng bent voor jezelf, moeilijk grenzen stelt of telkens op een gelijkaardige manier reageert in relaties.

Schematherapie helpt je begrijpen waar deze patronen vandaan komen én hoe je ze kunt veranderen. Het is een vorm van psychotherapie die kijkt naar de invloed van eerdere ervaringen op hoe je vandaag denkt, voelt en handelt.

Schematherapie is ontwikkeld voor mensen met langdurige of terugkerende psychische klachten en wordt onder andere ingezet bij persoonlijkheidsproblematiek. De methode combineert inzichten en technieken uit verschillende vormen van psychotherapie.

Hoe werkt schematherapie?

Volgens de schematherapie kunnen ervaringen uit onze jeugd en latere leven bijdragen aan het ontstaan van schema’s: diepgewortelde patronen over jezelf, anderen en de wereld.

Een schema kan bijvoorbeeld zijn:

• “Ik ben niet goed genoeg.”
• “Ik kan anderen niet vertrouwen.”
• “Mijn behoeften zijn niet belangrijk.”
• “Ik moet altijd sterk zijn.”
• “Als ik iemand teleurstel, word ik afgewezen.”

Deze overtuigingen zijn vaak niet bewust aanwezig. Toch kunnen ze je gedrag en emoties sterk beïnvloeden. Een bepaalde situatie kan een oud patroon activeren, waardoor je automatisch reageert zoals je dat in het verleden hebt geleerd.

In schematherapie onderzoeken we deze patronen. Je leert herkennen wanneer een schema wordt geactiveerd, waar het vandaan komt en hoe het je huidige leven beïnvloedt. Vervolgens oefen je met nieuwe manieren van denken, voelen en handelen.

Wat zijn schema’s?

Schema’s ontstaan vaak wanneer belangrijke emotionele behoeften tijdens de ontwikkeling onvoldoende werden vervuld. Denk aan de behoefte aan veiligheid, verbondenheid, autonomie, erkenning, grenzen en ruimte om jezelf te ontwikkelen.

Een schema is niet per definitie iets negatiefs. Het wordt vooral problematisch wanneer het steeds opnieuw wordt geactiveerd en ervoor zorgt dat je op een manier reageert die je vandaag niet meer helpt.

Bijvoorbeeld:

Je hebt geleerd dat je vooral waardering krijgt wanneer je aan de verwachtingen van anderen voldoet. Als volwassene kan je daardoor voortdurend je eigen behoeften opzijzetten, moeilijk “nee” zeggen en bang zijn om anderen teleur te stellen.

Schematherapie helpt je om dit patroon te herkennen en stap voor stap te veranderen.

Modi: verschillende kanten van jezelf

Binnen schematherapie wordt ook gewerkt met modi. Een modus is een bepaalde toestand of “kant” van jezelf die op een bepaald moment naar voren komt.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:

• je heel kwetsbaar of machteloos voelt;
• extreem kritisch bent voor jezelf;
• voortdurend probeert anderen tevreden te houden;
• je emoties wegduwt of jezelf afsluit;
• impulsief reageert om spanning kwijt te raken;
• juist heel streng en controlerend wordt.

Deze reacties zijn meestal niet zomaar ontstaan. Ze hebben vaak ooit geholpen om met moeilijke omstandigheden om te gaan.

In therapie leer je deze verschillende patronen herkennen en ontwikkelen we meer ruimte voor een gezonde, evenwichtige manier van omgaan met jezelf en anderen.

Wat gebeurt er tijdens schematherapie?

Schematherapie is meer dan alleen praten over je problemen. We onderzoeken samen wat er onder bepaalde reacties ligt.

Tijdens de therapie kunnen we bijvoorbeeld:

Patronen herkennen
We onderzoeken welke situaties steeds opnieuw dezelfde gevoelens en reacties oproepen.

De oorsprong begrijpen
We kijken naar ervaringen uit je verleden die hebben bijgedragen aan het ontstaan van bepaalde overtuigingen en patronen.

Gevoelens en behoeften leren herkennen
Je leert beter begrijpen wat je voelt en wat je op dat moment nodig hebt.

Nieuwe manieren oefenen
Je leert anders omgaan met situaties waarin oude patronen worden geactiveerd.

Grenzen en relaties onderzoeken
We kijken naar de manier waarop je met anderen omgaat en hoe je behoeften, verwachtingen en grenzen daarin een rol spelen.

Nieuwe ervaringen opdoen
Door gesprekken en oefeningen ontstaat ruimte om oude overtuigingen te veranderen en nieuwe manieren van reageren te ontwikkelen.

Voor wie kan schematherapie geschikt zijn?

Schematherapie kan vooral helpen wanneer problemen langdurig aanwezig zijn of steeds terugkomen. Bijvoorbeeld wanneer je merkt dat je telkens tegen dezelfde patronen aanloopt, ondanks eerdere inzichten of behandelingen.

Schematherapie wordt onder andere toegepast bij:

• terugkerende relatieproblemen;
• problemen met zelfbeeld of zelfwaardering;
• moeite met grenzen stellen;
• sterke onzekerheid of perfectionisme;
• langdurige angst- of stemmingsklachten;
• terugkerende patronen in gedrag en relaties;
• persoonlijkheidsproblematiek;
• klachten die onvoldoende veranderen met kortdurende therapie.

Niet iedereen heeft schematherapie nodig. Tijdens een intake bekijken we samen welke aanpak aansluit bij jouw hulpvraag.

Schematherapie bij Cura

Bij Cura kijken we niet alleen naar wat er vandaag misloopt, maar ook naar de patronen die daaronder liggen.

We zoeken samen naar de logica achter je reacties: waarom reageer ik steeds zo? Waarom voelt dit zo sterk? Waarom kom ik telkens in hetzelfde patroon terecht?

Door die patronen beter te begrijpen, ontstaat ruimte om ze te veranderen. Het doel is niet om een deel van jezelf weg te duwen, maar om meer keuzevrijheid te krijgen in hoe je denkt, voelt en handelt.

Schematherapie is doorgaans een therapievorm waarbij we voldoende tijd nemen om patronen echt te begrijpen en te veranderen. De behandeling wordt afgestemd op jouw klachten, doelen en tempo.

De handige prenten die gebruikt werden zijn van kenschetser.